Nghe Hồng Nhung hát về Hà Nội để nhớ về Hà Nội

Bạn mến, bạn đã xem Thong dong với Bống tập mới nhất chưa? Mình vừa xem xong, thích nhất phần chị Bống nói về Hà Nội, về cuốn sách ảnh, về concert Hồng Nhung hát về Hà Nội vừa qua. Mình cũng muốn kể với bạn về concert nhưng không hay được như chị Bống đâu nên mình chỉ viết đơn giản thôi nhé.

Concert lần này rất dài, hơn ba tiếng đồng hồ (kể cả thời gian nghỉ giải lao) nhưng mình đã xem chăm chú từ đầu đến cuối vì sự dàn dựng công phu, lôi cuốn cả về sân khấu lẫn âm nhạc.

Tập hợp hơn hai mươi ca khúc từ cũ đến mới, từ quen thuộc đến lần đầu thể hiện, chị Bống đưa khán giả đến với Hà Nội qua nhiều không gian và góc nhìn khác nhau. Với mình, đó là Hà Nội nơi chị Bống sinh ra và lớn lên, Hà Nội nơi chị Bống trở về và Hà Nội nơi chị Bống luôn nhớ về.

Hà Nội nơi sinh ra và lớn lên của chị Bống gắn liền với “một thời đạn bom, một thời hòa bình”. Đây là phần mang tính cá nhân nhiều nhất, là lời giới thiệu về Hà Nội, là sự hồi tưởng về những kỷ niệm tuổi thơ trong trẻo, đơn sơ, về những “bài học” nghệ thuật đầu tiên từ những người bạn lớn tuổi của bố ở ngôi nhà trên phố Điện Biên Phủ.

Có cả giấc mơ học múa không thành vì thi tuyển lần nào cũng trượt, nhưng nhờ sự giúp sức của biên đạo múa Tấn Lộc và vũ đoàn Arabesque mà lần này chị Bống đã được múa trên sân khấu. Tuy chưa thật bay bổng, nhuần nhuyễn, nhưng sự say mê và ưu ái chị Bống dành cho múa là không thể phủ nhận. Những bản phối dường như đều dành sẵn không gian cho múa, để múa không còn mang tính phụ họa mà trở thành một phần nội dung của màn trình diễn, làm mình không còn phân định được ê-kíp đã soạn nhạc trước, biên múa trước hay làm cả hai song song.

Để hát và múa trọn vẹn ở tổ khúc mở màn, chị Bống đã sử dụng micro chuyên dụng cho biểu diễn nhạc kịch nên nghe giọng rất mộc, đồng thời cũng thấy được độ vang, chắc, khỏe trong giọng hát của chị. Mình còn thích bài Người Hà Nội, lần đầu được nghe chị Bống hát, với duy nhất phần đệm piano của nhạc sĩ Hoài Sa. Đủ đầy sắc thái hào hùng, hân hoan bằng lối hát chỉn chu nhưng không quá học thuật mà vẫn có sự mềm mại, tình cảm đặc trưng của chị Bống.

Ở phần tiếp theo, Hà Nội nơi chị Bống trở về là Hà Nội của dựng xây và phát triển, mang trong mình cả quá khứ hào hùng, vẻ đẹp lãng mạn lẫn sự sôi động với những đổi thay từng ngày.

Nếu như phần đầu chỉ xuất hiện một số ít nhạc cụ đệm, mang lại không khí thân mật, gần gũi, có tính hé mở, dẫn dắt thì đến lúc này, sự tham gia đầy đủ của dàn nhạc giao hưởng mở ra một không gian âm nhạc sâu rộng cùng những bản phối tuyệt đẹp, không phân biệt ca sĩ chính hay ca sĩ khách mời. Mình mê lắm Hà Nội niềm tin và hy vọng hùng tráng, Em ơi Hà Nội phố khắc khoải, trầm buồn, Hương xưa lung linh trong tiếng đàn harp, Đoản khúc thu Hà Nội nhuốm màu cổ xưa, hoài niệm với tiếng kèn trumpet và phảng phất nhạc jazz… Cũng không thể quên tiếng cello, guitar vừa mộc mạc, vừa gai góc như hình ảnh nhạc sĩ Trần Tiến trong Hà Nội ngày ấy hay tiếng dàn dây vun vút đan xen giữa nhịp điệu sôi động của Cảm ơn…

Vẫn có những khoảnh khắc chị Bống được thể hiện “cột hơi pilates” đáng nể với những nốt ngân dài từ bên này sang bên kia sân khấu, hay một vài câu hát mãi không thấy nghỉ lấy hơi. Thậm chí đôi khi sự hứng khởi lên cao, chị vung tay hơi mạnh làm mình chỉ lo dàn nhạc quên mất nhạc trưởng Trần Nhật Minh mà đánh theo sự “chỉ huy” của chị thì không biết bản nhạc sẽ vang lên thế nào. Tuy nhiên, về tổng thể, chị Bống đã giữ vững tinh thần “giọng hát như một nhạc cụ” để dành không gian cho dàn nhạc thể hiện hết vẻ đẹp với những bản phối đúng chất cổ điển. Nhờ vậy, mình không chỉ được nghe hát mà còn được nghe nhạc thật đã, có lúc tưởng như đang nghe nhạc phim chứ không còn là nhạc đệm cho ca khúc nữa.

Khép lại concert, Hà Nội nơi chị Bống luôn nhớ về là sự pha trộn giữa cũ và mới, xưa và nay, riêng và chung, như một lần nhìn lại và gói ghém mọi cung bậc cảm xúc chị Bống dành cho Hà Nội.

Mẹ ru và Bèo dạt là những sáng tác mới của chị lấy tứ từ những câu hát, làn điệu dân ca quen thuộc nhưng lại phối rất hiện đại. Dù không trực tiếp viết về Hà Nội, mang tính chất giới thiệu dự án mới, vẫn thấy len lỏi đâu đó những tâm tư riêng của chị Bống. Hà Nội là tôi dào dạt tình cảm chắc chắn sẽ làm bạn nhớ và muốn về Hà Nội ngay, y như cách nhạc sĩ Lưu Hà An đã viết một mạch trọn vẹn cả bài hát tặng chị Bống. Cuối cùng, Nhớ về Hà Nội chính là tinh thần xuyên suốt concert. Mở màn trong tiếng piano dịu dàng bằng câu hát “Dù có đi bốn phương trời lòng vẫn nhớ về Hà Nội”, tái hiện giữa nhịp điệu và âm thanh đường phố sống động cùng Những cơn mưa dài cuối đông, rồi hiện diện trọn vẹn với toàn bộ dàn nhạc, với cả giọng hát xưa và nay, với dàn loa phường giăng mắc muôn nơi là một sự “sắp đặt” ấn tượng và để lại nhiều xúc động.

Hồng Nhung hát về Hà Nội là concert đứng tên chị Bống nhưng có sự góp sức của rất nhiều người, trong đó có những cộng sự tài năng và thấu hiểu ca sĩ. Biên đạo múa Tấn Lộc cưng chiều cô em hết mực, trong hát có múa, trong múa có hát, cùng vũ đoàn Arabesque luôn cận kề, nâng đỡ những ý tưởng của chị Bống một cách nhẹ nhàng, tinh tế. Nhạc sĩ Hoài Sa khéo léo pha trộn tính hàn lâm của dàn nhạc giao hưởng với đam mê nhạc kịch, nhạc jazz của chị Bống và có những tinh chỉnh phù hợp để chị Bống không bị quá sức với một chương trình lớn, nhiều bài khó, nhiều sự kết hợp như lần này (đây cũng là lần đầu tiên mình được nghe nhạc sĩ Hoài Sa chơi piano nhiều, rõ nét, đa dạng sắc thái như vậy). Đạo diễn Cao Trung Hiếu luôn mang đến cho concert của chị Bống phong cách sân khấu tối giản nhưng không thể thiếu những điểm nhấn độc đáo. Bốn lớp “màn chiếu” có cấu tạo, độ đậm đặc khác nhau tạo nên hiệu ứng thị giác đa dạng cho những hình ảnh về Hà Nội, biểu tượng 3 trong 1 hoa hồng/loa phường/trái tim đến phần hai mới lộ diện, dàn loa phường nhẹ nhàng chiếm lĩnh sân khấu ở bài kết chắc chắn là những chi tiết còn gây xôn xao đến tận concert tiếp theo.

Nếu còn chút gì đó chương trình có thể làm tốt hơn thì mình nghĩ nằm ở phần âm thanh. Do sử dụng nhiều nguồn âm khác nhau (micro nhạc kịch và micro thường, nhạc đánh live và nhạc nền dựng sẵn) nên âm thanh không đồng đều, đôi chỗ còn bị ồn. Hy vọng là ở bản ghi hình phát hành trong thời gian tới sẽ cân đối lại được.

Mình cũng mong bạn và nhiều người sẽ xem được bản phát hành này, không chỉ vì chất lượng của concert mà còn vì từ câu chuyện của chị Bống, rất có thể mỗi người sẽ cảm nhận được điểm chạm nào đó của riêng mình. Như đạo diễn Cao Trung Hiếu đã yêu Hà Nội qua tiếng hát của chị Bống trước cả khi được đặt chân đến Hà Nội. Như BigDaddy từ một câu hát trong bài tủ của chị Bống mà có một bài hát mới và một album mới về Hà Nội, mượn luôn chị Bống thu âm để không phải sử dụng AI. Như Hà Anh Tuấn yêu âm nhạc Việt Nam từ những show ca nhạc được bố mẹ đưa đi xem ở Sài Gòn, có sự xuất hiện ấn tượng của chị Bống, để sau này bước chân vào con đường ca hát chuyên nghiệp kể từ mùa hè Sao Mai Điểm Hẹn nắng cháy năm 2006, chính tại Hà Nội.

Về phần mình, xem concert, nhất là những lúc piano hay flute chơi cùng dàn nhạc, đã làm mình thật nhớ không khí những bữa cơm trưa Chủ nhật hồi còn bé, cả nhà vừa ngồi ăn vừa nghe đài, có những bản nhạc không lời Việt Nam rất hay mà lâu lắm rồi mình không được nghe lại. Mình cũng luôn coi Nhớ về Hà Nội là bài hát có quyền năng làm người ta nhớ Hà Nội ngay cả khi đang đi đâu đó… giữa Hà Nội, chỉ cần đúng giọng hát trong, tròn, rõ ấy, đúng tiếng dàn dây tha thiết ấy, đúng âm thanh cũ cũ, bẹt bẹt ấy vang lên là đủ. À, không biết có nên nói ra không, còn cả những buổi cà phê quây quần “nói xấu” chị Bống theo kiểu của những người “lâu năm hiểu chuyện” nữa.

Còn bạn, nỗi nhớ Hà Nội trong bạn như thế nào? Có nơi chốn, con người, sự kiện đặc biệt nào không? Có chị Bống và những bài hát của chị Bống không? Bạn kể cho mình với nhé!

Hồng Nhung hát về Hà Nội
Hồng Nhung
30.11.2024
Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội)